Plenarna sjednica Foruma jadransko - jonskih gradova - Kotor

Danas je u Kotoru u crkvi Svetog Pavla održana plenarna sjednica Foruma jadransko-jonskih gradova. Opština Kotor presjedava Forumom jadransko-jonskih gradova (FAIC) na osnovu odluke donesene u Peskari 2014. godine. Forum jadransko jonskih gradova je međunarodno udruženje osnovano u Ankoni 1999. godine sa ciljem jačanja privrednog, društvenog i kulturnog povezivanja gradova na obalama Jadranskog i Jonskog mora.

Tema ovogodišnje sjednice je 'EUSAIR-evropski programi teritorijalne saradnje i Kreativne industrije u jadransko jonskoj makroregiji-iskorak ka konkurentnom lokalnom ekonomskom razvoju'.

Opština Kotor, u okviru svoje težnje da u svom razvoju primijeni najsavremenija znanja i najbolje prakse, uspostavlja čvrste veze i saradnju sa ključnim akterima iz susjednih zemalja Zapadnog Balkana i zemljama članicama EU na projektnoj osnovi. Članstvo u Forumu jadranskih i jonskih gradova nudi mogućnost stvaranja jakih partnerstava u programskom periodu Evropske unije 2014-2020, imajući u vidu da strategija Evropske unije za jadransko - jonski makroregion (EUSAIR), kao i novi programi teritorijalne saradnje i partnerstva između lokalnih vlasti zemalja članica, promovišu inovativne forme za razvijanje zajedničkih inicijativa, a koji imaju uticaja na dalji društveno ekonomski razvoj Kotora i Crne Gore.

Forum je otvorio predsjednik opštine Kotor i Foruma jadransko-jonskih gradova dr Aleksandar Stjepčević, a pored njega na otvaranju su govorili i - Ida Simonella - generalni sekretar FAIC, Fabio Pigliapoco - generalni sekretar Jadransko-jonske inicijative, Milorad Šćepanović – generalni direktor Generalnog direktorata za multilateralne poslove i regionalnu saradnju-MVPEI, Đuzepe di Paolo, predstavnik UNIADRION i Terezina Orlić, čaln upravnog odbora Foruma AIC.

Predsjednik opštine Kotor dr Aleksandar Stjepčević je u uvodnom izlaganju istakao:
“Zadovoljstvo mi je, da danas u ovako reprezentativnom sastavu, razgovaramo o pojedinim, vrlo značajnim temama koje trebaju imati veliki uticaj za budući razvoj Jadransko Jonskog makroregiona, ali i pojedinačno naših gradova i različitih vrsta i nivoa povezanosti između njih. Na tim osnovama, Jadransko-jonski makroregion predstavlja novi oblik saradnje između regiona u Evropi i koji otvara različite mogućnosti korišćenja postojećih instrumenata EU fondova. U poslednjoj deceniji, Evropska Unija je suočena sa snažnim izazovima, koji su generisani i unutrašnjim i spoljnim faktorima. Odgovor nije možda jednostavan, ali je ipak jasan - neophodnost za ubrzanim, konstantnim i konkretnim promjenama, koje treba da omoguće snažniji i održivi ekonomski rast i povećanje zaposlenosti. Posebno su značajni reformski koraci u kohezionoj politici i orijentacija ka kreiranju dugoročne strategije razvoja bazirane na mjestu (place-based policy), čiji je cilj da se smanji trajna neefikasnost i nejednakost u određenim teritorijama, a gdje mjesto, odnosno teritorija nema administrativan već funkcionalan kontekst. Značajan korak u tom pravcu predstavlja i EU Strategija Jadransko Jonskog regiona, koja ima za cilj promovisanje društveno ekonomskog prosperiteta regiona povećanjem njegove privlačnosti, konkurentnosti i povezanosti. Evropski strukturni i Investicioni fondovi, kao i drugi instrumenti podrške su spremni da podrže uspješnu implementaciju Strategije i prevazilaženje identikovanih brojnih izazova, koji se zajednički reflektuju na zemlje regiona i ključne aktere u ovom procesu.U tom kontekstu, potrebno je naglasiti neophodnost da se u okviru Regiona, na nivou pojedinačnih teritorija, maksimalno iskoriste raspoloživi potencijali za rast, na osnovu svojih, unutrašnjih kapaciteta, a koji omogućuju veću integrisanost i povezanost. Na taj način se obezbeđuje podsticanje razvoja zasnovano na unutrašnjim činiocima rasta i izbjegava se neracionalna preraspodjela i trošenje resursa, koji treba da doprinesu ubrzanom razvoju svih regiona i teritorija, kao i smanjivanju pojedinih, izraženih nejednakosti. Zato je jako važno, u procesu podsticanja unutrašnjih činioca rasta obezbijediti njihovu koncentraciju, kako bi se kreirala kritična masa investicija, koje pokreću vidljive i dugoročne promene i obezbjeđuju postizanje mjerljivih rezultata.

Strategija Jadranskog Jonskog regiona, sa svojim strateškim prioritetima, predstavlja i značajan okvir za kreiranje razvojne politike Crne Gore od nacionalnog do regionalnog, odnosno lokalnog nivoa. Crna Gora, na svom snažnom putu integrisanja u Evropsku Uniju, želi da, poštujući svoje unutašnje specifičnosti i razvojne potencijale, uskladi svoju razvojnu politiku sa politikom u EU, još u najranijoj fazi. Nacionalni, krovni starteški i relevantni sektorski dokumenti Crne Gore, usaglašeni sa odgovarajućim politikama u EU, predstavljaju značajno usmjerenje za razvoj na lokalnom nivou, ali i putokaz u kom se mogu značajni potencijali ostvariti i na regionalnom nivou.
Crna Gora je mala, otvorena, tržišna ekonomija i međunarodna konkurencija je u značajnom obimu prisutna na crnogorskom tržištu. Prvi prioritet za lokalna preduzeća, odnosno crnogorsku industriju, predstavlja težnja da savladaju konkurenciju na domaćem tržištu i da, nakon toga, svoje poslovanje usmjere ka tržištima regiona i EU. Takva orijentacija treba da, u skladu sa principima međunarodne konkurentnosti i uslovima slobodnog i fer tržišta, omogući stvaranje ključnih makroekonomskih preduslova crnogorskoj industriji, da proizvodi robu i usluge koje zadovoljavaju zahtjeve svjetskog tržišta. Ključno usmjerenje predstavlja potreba za proizvodnom diverzifikacijom crnogorske industrije, odnosno neophodnost sistemskog proširenja proizvodne i izvozne baze ekonomije, zasnovano na većem korišćenju raspoloživih, nedovoljno iskorišćenih unutrašnjih resursa i faktora, sa kojima Crna Gora raspolaže, odnosno da svoj razvoj zasniva na svojim komparativnim i konkurentnim prednostima.
U tom pravcu, integrativna razvojna politika Crne Gore ima težnju da podigne nivo konkurentnosti i produktivnosti preduzeća i ukupne ekonomije efikasnijim korišćenjem fizičkog i ljudskog kapitala, uz dalje poboljšanje stimulativnog poslovnog okruženja i obezbjeđenjem potrebne poslovne infrastrukture neophodne za podsticanje razvojnih potencijala na nivou preduzeća. Na taj način kreira se i povoljan ambijent za obezbjeđivanje finansija iz domaćih, ali i iz različitih inostranih izvora. Pored sredstava javnog sektora Crne Gore, značajan izvor finansiranja predstavljaju i raspoloživi specifični EU programi, dostupni crnogorskim institucijama i preduzećima, a koje želimo da koristimo u znatno većoj mjeri nego do sada, direktno ili kroz različite projekte, posebno, povezujući naše teritorije i preduzeća sa onima iz partnerskih zemalja na regionalnom nivou .KOTOR i oblast Boke Kotorske predstavlja jedno od najrazvijenijih i najkonkuretnijih područja u Crnoj Gori imajući u vidu demografske i obrazovane potencijale, osnovnu infrastruktura i poslovnu infrastrukturu, razvijenost preduzetništva i investicija, kao i nivo razvijenosti zdravstva i kulturne potencijale i bogato istorijsko nasleđe.

U tom smjeru, cjelogodišnji turizam i povećanje dolazaka van sezone potrebno je promovisati u akcionim planovima teritorijalnog razvoja u implementaciji evropske Strategije za Jadranski i Jonski region. Raznolikost i poboljšanje kvaliteta turističke ponude ključ su ka održivim turističkim proizvodima i uslugama. Kotor će dati svoj doprinos razvoju punog potencijala regiona u pogledu inovativnog, održivog, odgovornog i kvalitetnog turizma ali takodje i razvoja novih kreativnih industrija kao i onih zasnovanih na iskustvima iz oblasti turizma, jačajući razvojne veze sa ostalim prioritetnim sektorima kao što je na primjer proizvodnja hrane. U skladu sa načelima Strategije za Jadranski i Jonski region i u pogledu buduće strategije razvoja.
Imajući u vidu i 40 godina od razornog zemljotresa koji je pogodio Kotor 1979. Godine, želimo da dodatno mobilišemo zajednicu, kao i značajne pojedinca i partnere iz zemlje i svijeta, da sa svojim resursima budu pozvani i usmereni ka promovisanju Kotora kao centra za razvoj kreativnih industrija. Ovaj koncept realno se može dugoročno razvijati kroz integrativnu povezanost turizma i kulture Kotora, imajući u vidu raspoložive resurse, bogato kulturno i istorijsko nasleđe. Jačanjem određenih postojećih manifestacija po dubini i širini, kreiranjem novih i njihovim održavanjem van perioda turističke sezone, proširenjem fokusa na različite ciljne grupe, uz neophodnu rekonstrukciju objekata i pribavljanja savremene opreme i jačanjem veza sa partnerima koji već gravitiraju ka Kotoru uz kreiranje novih veza, moguće je u naredne četiri godine postaviti temelj za formulisanje i realizaciju koncepta Kotora kao Centra za razvoj kreativnih industrija Crne Gore sa iskorakom prema zemljama u okruženju, ali i članicama EU u okviru Jadransko Jonskog basena.Danas ćemo, na Plenarnoj sjednici, uz ekspertsko učešće predstavnika gradova iz regiona razgovarati o primjerima dobre prakse podsticanja razvoja kreativnih industija u funkcijii sveukupnog ekonomskog razvoja. Takođe, jedan dio plenarne sesije biće posvećen povezivanju gradova i regija na projektnom principu i mogućnostima evropskog finansiranja u kontekstu makroregije.

Želio bih da na kraju istaknem da je Makroregionalni pristup inovativan način teritorijalne saradnje među regijama i narodima, sa uravnoteženim i održivim razvojem kao zajedničkim ciljem i da se sa zajedničkim izazovima možemo bolje suočiti, fokusirani na korišćenje raspoloživih resursa i kroz više nivoa strukturiranu saradnju.Budućnost makroregije koja se temelji na Strategiji Europske unije za Jadransko-jonski makroregion nije geografski entitet, već funkcionalno područje, sastavljeno od nacionalnih, regionalnih i lokalnih tijela koja udružuju svoje energije kako bi se borile sa nizom zajedničkih problema. U tom smislu, svi zajedno moramo da težimo, da Forum jadranskih i jonskih gradova bude značajno podržan iz evropskih međunarodnih fondova za projekte i inicijative koje su u skladu sa planom i programom Foruma, a čime će se i dalje promovisati inovativne forme decentralizovane saradnje i partnerstva između lokalnih vlasti zemalja članica. Nadam se da će današnji rad na Plenarnoj sednici predstavljati jedan od bitnih usmjerenja daljih aktivnosti Foruma i svima želim uspješan rad i boravak u našem gradu” – saopštio je dr Stjepčević.
U sesijama posvećenim podsticanju kreativnih industrija u funkciji održivog turizma i povezivanju gradova na projektnoj osnovi, ekspertskim izlaganjima obratili su se predstavnici prijateljskih gradova iz regiona sa kojima Kotor njeguje dugogodišnju saradnju poput Beograda iz Srbije, Dubrovnika i Splita iz Hrvatske , Ankone, Fano i Firenca iz Italije, te predstavnici italijanskih regija Marke, Veneto i Emilia Romanja.

Učešće u ovom događaju regionalnog značaja imali su i eksperti sa projekata prekogranične saradnje, koje sprovodi Opština Kotor, predstavnici organizacije ZID iz Crne Gore, predstavnici Ministarstva održivog razvoja i turizma Crne Gore, predstavnici Centra za kulturu-gradska biblioteka i čitaonica Kotor.