PREDSTAVNICI KOTORA U POSJETI BIBLIOTECI MARCIANA

Dana 25. juna 2026. delegacija Opštine Kotor koju su činili g. Vladimir Jokić, predsjednik Opštine, g. Voislav Bulatović i doc. dr Stevan Kordić boravila je u zvaničnoj posjeti Biblioteci Marćana (Biblioteca Nazionale Marciana) u Veneciji. Delegaciju je primio direktor Biblioteke, g. Stefano Trovato, koji je izrazio dobrodošlicu i otvorenost za buduću saradnju. Tokom srdačnog razgovora razmatrane su mogućnosti zajedničkih projekata koji bi povezali Biblioteku Marćana i Opštinu Kotor, kao i institucije kulture sa područja Opštine Kotor, koje bi se mogle uključiti u buduće programe saradnje, posebno u kontekstu istorijskih i kulturnih veza Venecije i Boke Kotorske.

Predsjednik Jokić poklonio je direktoru Trovatu fototipsko izdanje sa prevodom Statuta Kotora iz 1616. godine, čiji je original štampan u Veneciji, za vrijeme mletačke uprave gradom. Fototipsko izdanje i prevod objavili su Državni arhiv Crne Gore i Istorijski arhiv Kotor 2009. godine, povodom obilježavanja 1200 godina od prenosa relikvija sv. Tripuna iz Carigrada u Kotor. Ovaj gest je dodatno istakao istorijske veze između Kotora i Venecije i simbolički naglasio značaj kulturne saradnje.

Delegacija je imala priliku da obiđe reprezentativne prostorije Biblioteke, a posebnu čast predstavljala je prezentacija tri izuzetno vrijedna rukopisa iz originalne kolekcije episkopa i kardinala Besariona (1403–1472), vizantijskog intelektualca, teologa i jednog od najznačajnijih humanista XV vijeka. Nakon pada Carigrada 1453. godine nastojao je da sačuva intelektualno nasljeđe Vizantije i antike, te je Veneciji poklonio svoju izuzetno bogatu biblioteku. Ova donacija iz 1468. godine predstavlja temelj današnje Biblioteke Marćana i jedno je od najvažnijih kulturnih nasljeđa prenesenih iz Vizantije u renesansnu Evropu.

Delegaciji su predstavljeni sljedeći rukopisi iz Besarionove kolekcije:

• Marcianus Gr. Z. 1 (olim 328), biblijski pergamentni kodeks iz VIII–IX vijeka, pisan grčkim uncijalom i nastao u ikonoklastičkom periodu. Rukopis sadrži dijelove Septuaginte i predstavlja jedan od najstarijih biblijskih tekstova u Biblioteci Marćana.
• Marcianus Gr. Z. 454 (olim 822), poznat kao Homerus Venetus A, rukopis Ilijade iz X vijeka sa opsežnim skolijama iz helenističkih filoloških škola. Pisan je grčkim minuskulom i predstavlja jedan od najvažnijih homerskih rukopisa na svijetu.
• Marcianus Gr. Z. 99 (olim 42), Fotoijev Myriobiblon (Bibliotheca), florilegijum iz IX vijeka koji sadrži komentare, sažetke i ocjene carigradskog patrijarha Fotoija o djelima antičkih i ranohrišćanskih autora. Rukopis je pisan grčkim minuskulom i predstavlja ključni izvor za rekonstrukciju izgubljenih antičkih tekstova.

U narednom periodu očekuju se konkretni koraci u razvoju saradnje između Biblioteke Marćana i Opštine Kotor, uključujući definisanje zajedničkih projekata, razmjenu stručnih posjeta i mogućnost realizacije kulturnih programa od značaja za obje institucije.